hieropgewektBegin juli gaf ik op uitnodiging van HIER opgewekt, hét kennisplatform voor lokale duurzame energie-initiatieven, twee workshops over leden werven en binden. Het was een erg leuke avond met enthousiaste en betrokken initiatiefnemers van lokale energiecoöperaties.

Enorm tof om naderhand van diverse mensen te horen dat ze mijn tips al in de praktijk hebben gebracht. Daar doe ik het voor! 🙂

Hieronder deel ik mijn 15 tips, die eerder ook op de website van HIER opgewekt zijn gepubliceerd.

 

Deze tips zijn deels gebaseerd op mijn ervaring van de afgelopen 10 jaar en deels op de inzichten die ik heb opgedaan bij de collegereeks Psychologie voor Duurzaamheid van de Impact Academy, waar ik eerder deze en deze blogpost over schreef.

 

Verslag workshop Hier opgewekt

“Een greep uit de vragen die spelen onder de sessiedeelnemers: Hoe krijg je jongeren en vrouwen geïnteresseerd? Hoe bereik je mensen die niets met duurzaamheid hebben? Hoe kun je leden langdurig bij je traject betrekken? Hoe wend je social media effectief aan? Hoe krijg je leden actief aan de slag?

 

1. Mensen zijn kuddedieren

De invloed van peer pressure is niet te onderschatten, geeft Emke aan. Mensen zéggen vaak dat ze meedoen vanwege kostenbesparing of het klimaat. Maar uit onderzoek blijkt dat de invloed van buren en mensen in de omgeving vaak de echte reden is. Dit effect heet in de gedragspsychologie ook wel ‘Keeping up with the Joneses’. Mensen willen ‘erbij horen’ en zijn niet enorm rationeel. Maak hiervan gebruik bij het benaderen van mensen: “Buurman X doet mee, jij toch zeker ook?!”.

 

2. Maak het makkelijk

Bied mensen in communicatie concreet handelingsperspectief, zodat ze snel en makkelijk actie kunnen ondernemen. Leg het proces ook duidelijk uit, liefst in stappen, zodat mensen weten wat ze kunnen verwachten. Emke heeft goede ervaringen met FAQ-lijstjes met de antwoorden op de meest vergezochte vragen. Gebrek aan informatie mag niet de reden zijn dat mensen geen lid worden. Over het ontzorgen van mensen zijn de meningen verdeeld. Gerwin Verschuur van Thermo Bello geeft aan dat ontzorgen bijt met gemeenschapsvorming. Met passieve consumenten krijg je geen communitygevoel. Ook Patrick Hoogenbosch van Spijkerenergie geeft aan dat mensen betrekken bij zon-PV beter werkt dan ze volledig ontzorgen. Hoe meer mensen zelf betrokken zijn bij de installatie, hoe minder klachten ze hebben. Emke concludeert dat ontzorgen een goede manier kan zijn om leden te werven, en dat je ze vervolgens een eigen rol kunt geven.

 

3. Zet ambassadeurs in en mensen met autoriteit

Mond-tot-mond-reclame is de meest effectieve vorm van promotie. Je kunt dit aanjagen door mensen te vragen (!) om als ambassadeur voor je initiatief op te treden. Met ambassadeurs vergroot je de geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van je initiatief, geeft Emke aan. En je kunt het doelgroepgericht inzetten; als je jongeren en vrouwen wilt betrekken, zet dan ook jongeren en vrouwen in om hen te benaderen. Bekijk hoe je iemand daarin kunt faciliteren, zodat het diegene zo min mogelijk moeite kost.

 

4. Geef duidelijk en op diverse niveaus aan wat het oplevert

Meedoen aan een initiatief levert verschillende dingen op: kostenbesparing, waardering, gemeenschapsgevoel, bijdragen aan een beter klimaat. Maak hiervan gebruik om mensen enthousiast te maken. En wees zo specifiek mogelijk: hoevéél besparing levert het op?

 

5. Laat positieve emoties zien

Niks maakt zo enthousiast als positieve emoties, geeft Emke aan. Zo maakte Urgenda een populair filmpje van bewoners met een heel enthousiaste reactie op hun teruglopende energiemeter. Zulke filmpjes kun je delen (of zelf maken!) via Facebook of laten zien op een bijeenkomst. Daarmee trek je meteen de aandacht.

 

6. Spreek mensen aan op hun waarden

Onderzoek toont aan dat dit bijzonder goed werkt. Emke deelt een onderzoek naar het bijplaatsen van afval. Men ging langs deuren en vroeg bewoners of zij een schone buurt belangrijk vinden. Dat vond iedereen. Vervolgens werd hen gevraagd dat met een handtekening te bevestigen. Ook dat wilde bijna iedereen. Toen vroegen ze de bewoners om een sticker op de deur te plakken, die ook op de containers werd geplakt. Deze actie had een enorm effect: bewoners plaatsten vrijwel geen afval meer naast de containers. Als mensen zich eenmaal ergens aan committeren – zoals een schone buurt – dan vertonen de meeste mensen het negatieve gedrag niet meer. Je kunt ditzelfde principe op duurzaamheid toepassen door mensen te vragen hoe belangrijk zij een schoon milieu, of een duurzame toekomst voor hun kinderen vinden. Speijkerenergie geeft aan dat ze na plaatsing van zonnepanelen de bewoners vragen een poster op het raam te hangen. Dit heeft een merkbaar positief effect op de interesse onder omwonenden.

 

7. Laat mensen zichzelf overtuigen

Veel sessiedeelnemers willen weten hoe ze niet-duurzame mensen voor zich kunnen winnen. Emke geeft de tip om mensen zichzelf te laten overtuigen. Als je mensen laat brainstormen over de voordelen van investeren in zonnepanelen, gaan ze er ook zelf geloven – zo blijkt uit de gedragspsychologie. Wanneer mensen zelf iets hebben bedacht, zien ze het eerder als een goed idee. Het eerste contact zien te leggen met mensen blijft een uitdaging, ze komen niet zomaar op een bijeenkomst over duurzaamheid af. Probeer ze te pakken te krijgen op een evenement dat toch al plaatsvindt, zoals een weekmarkt. Trek op een ludieke manier de aandacht om met mensen in gesprek te raken.

 

8. Benut logische keuzemomenten

Bij het benaderen van mensen is het slim om in te haken op logische keuzemomenten, zoals verhuizing, gezinsuitbreiding en verbouwing. Mensen die toch al gaan verbouwen, zijn misschien makkelijker te enthousiasmeren om ook te investeren in duurzame maatregelen. Deze tactiek kan ook goed werken bij jongeren – voor velen een lastige doelgroep – die relatief vaak verhuizen en hun eerste huis nog moeten kopen. Het is dus zinvol te achterhalen waar mensen vertrekken of nieuw komen wonen. Zorg dat je een maatwerkfolder op de plank hebt liggen met een aanbod voor nieuwe bewoners.

 

9. Weet wie je doelgroep is & benader mensen toegespitst op hun situatie

Bij het benaderen van mensen is het erg belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende doelgroepen, geeft Emke aan. Jong en oud, gezin en alleenstaand, huur en koop, bepaalde wijken. Zorg dat je de doelgroep aanspreekt met een op hun afgestemde boodschap. In de paper ‘Vijf tinten groen’ beschrijft Motivaction vijf groepen Nederlanders en hun verschillende beleving van duurzaamheid. Heel behulpzaam bij het bepalen van je wervingsstrategie.

 

10. Zorg dat mensen zich betrokken en daardoor verantwoordelijk voelen

Een goede manier om mensen betrokken te houden is om ze een behapbare taak te geven. Vraag mensen bijvoorbeeld niet om verantwoordelijk te worden voor de hele communicatie, maar deel het op in kleinere, concrete taken. Volgens een sessiedeelnemer toont onderzoek aan dat mensen niet meer dan vier uur per week vrijwillig willen investeren. Energiecoöperatie Schijndel heeft mensen op een informatieavond gevraagd om een formulier in te vullen waar ze goed in zijn. Later hebben ze op basis van de antwoorden mensen gevraagd voor een taak, zoals onderhoud van de website. Mensen reageerden erg positief en voelden zich zelfs vereerd. Tip voor andere initiatieven dus!

 

11. Beloon mensen

Toon mensen waardering voor hun betrokkenheid. Met een bedankbriefje, een vermelding op de website, een interview in de krant of aandacht via social media. Bewoners een podium geven werkt positief en levert leuke verhalen op in de media.

 

12. Creëer een database met geïnteresseerden en benut verschillende middelen

Databases zijn een handig hulpmiddel om relevante informatie te bewaren en mensen gericht te benaderen. Emke raadt aan altijd verschillende middelen te benutten: nieuwsbrieven, huis-aan-huisblaadjes, flyers, social media. Als mensen via verschillende kanalen dezelfde boodschap krijgen gaan ze er eerder iets mee doen. En verschillende doelgroepen maken gebruik van verschillende middelen.

 

13. Zet belanghebbenden in voor de promotie

Breng de belanghebbenden in de omgeving van je initiatief in kaart, zoals scholen, sportclubs, gemeenten, milieuorganisaties, media. Onderzoek hoe je met hen kunt samenwerken. Welke evenementen spelen in de gemeente, wat zijn de publicatiedata van lokale kranten? Probeer een wederzijdse win-winrelatie te creëren. Emke geeft aan dat kinderen en scholen een slimme manier kunnen zijn om ouders te bereiken. Bij het initiatief ‘Groene voetstappen’ van het Klimaatverbond krijgen kinderen een sticker als ze te voet naar school komen. Kinderen zijn idealistisch en kunnen hun ouders weer motiveren om hen niet met de auto te brengen.

 

14. Organiseer een event

Veel initiatieven vinden het een uitdaging om mensen op lange termijn betrokken te houden. Het is belangrijk om niet alleen virtueel contact te hebben maar ook regelmatig ontmoetingen te organiseren, geeft Emke aan. Vraag mensen concreet om feedback, input en ideeën. Heel belangrijk: geef ook actief terugkoppeling. Anders denken mensen wel twee keer na voor ze nog eens een idee opperen. Laat weten wanneer mensen reactie krijgen en geef ook aan waarom je een idee wel of niet gebruikt.

 

15. Zet social media in om mensen te betrekken, te informeren, te activeren & te belonen.

Social media moet geen doel op zich zijn, zegt Emke die 6 twitteraccounts beheert met in totaal meer dan 8.000 volgers. Het kan een bijdrage leveren aan het bereiken van je doelen. Het helpt om de kunst af te kijken bij andere facebookpagina’s en twitteraccounts. Leuke content van anderen kun je ook delen via de account van je eigen initiatief.”